Yaşam

Gestasyonel Diyabet Nedir?

Gestasyonel Diyabet Nedir? Gestasyonel Diyabet Belirtileri Gestasyonel Diyabet Tanısı Gestasyonel Diyabet Beslenme Gestasyonel Diyabet Diyeti Gestasyonel Diyabet Diyet Listesi
Written by Erol Apaydın

Kadınlarda yaşam öyküleri ve sağlık öyküleri içerisinde diyabet gibi bir rahatsızlık bulunmasa dahi gebelik döneminde bu tip bir rahatsızlığın oluşması muhtemel olarak karşılaşılan bir durumdur. Bu rahatsızlık gebelik döneminde rastlanan gestasyonel diyabet olarak adlandırılmaktadır ve genellikle bebeğin doğumu ile birlikte ortadan kaybolan bir rahatsızlık olmaktadır.

Yaklaşık olarak kadınlar arasında gebelik durumunda yüzde 4 gibi bir oranla görülen bu rahatsızlık, belirli nedenler dolayısıyla ortaya çıkan bir rahatsızlık olmakla birlikte genellikle 35 yaş üzerinde gebelik yaşayan kadınlarda daha çok görülebilir. Farklı bir durum olarak daha önce yaşadığı hamilelik dönemlerinde 4 kilogram üzerinde bebek doğurma gibi bir durum ile karşılaşmış annelerde bu rahatsızlığın görülme ihtimali daha yüksek bir şekilde ortaya çıkıyor.

Bazı anne adaylarında hastalık belirtileri ortaya çıksa dahi risk faktörleri kendini göstermediği için sadece belirli haftalar ve dönemler aradığında sıkıntılı bir süreç yaşanma ihtimali bulunmaktadır. Bu noktada 24. ve 28. haftalar arasındaki gebe kadınlarda şeker tarama testi yapılması ile yani tokluk kan şekeri testi yapılmasıyla riskler ortaya çıkarılabilir.

Genel anlamda halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen diyabet, vücudun tüketilen karbonhidratlı yani glikoz içeren besinler ile ilgili yaşadığı bir rahatsızlıktır. Vücudun günlük aktivitelerini gerçekleştirilmesi için glikoz kullanması yani koşarken, nefes alırken, yürürken, çalışırken, vücudun enerjisini sağlayabilmesi için glikoz kullanması gerekir.

Glikoz, genel adı ile halk arasında en çok bilinen şekliyle şeker adı verilen ve nişasta ya da glikojen gibi farklı besin maddelerini bulunduran yiyecekler sayesinde vücuda alınmaktadır. Diyabet rahatsızlığında kişiler şeker yüksekliğinin bulunması sorunu ile karşı karşıya kalırlar fakat hücreler daha fazla enerji talep ettiği için sürekli olarak şekerli beslenme ve daha fazla gıda alma ihtiyacı gibi bir durum ortaya çıkar. Özellikle Gebelik döneminde ortaya çıkan bu rahatsızlık, farklı bir isim almakla birlikte gestasyonel diyabet olarak bilinmektedir.

Normal şeker hastalarında şeker kan damarlarından hücrelere taşınır ve bunun için pankreas bezinde üretilen insülin hormonu kullanılır. Şeker hastalığı döneminde insülin pankreas tarafından yeterli derecede üretilmez ve etkisi azaldığı için diyabet rahatsızlığı ortaya çıkar. Eğer, insülin pankreas tarafından üretilmiyor ise Tip 1 diyabet ya da üretilen insülin yeterli etkiyi göstermiyorsa Tip 2 diyabet rahatsızlığı oluşur. Yaşanılan her iki durumda da kanda şeker seviyesi yükseldiği için hiperglisemi durumu ortaya çıkar. Bu durumun doğru bir şekilde tedavi edilmesi ve hastalığın etkenlerini ortaya çıkaracak bir tanı koyulması gerekir. Aksi takdirde hastalarda görme rahatsızlıkları, felç, kalp krizi, damar tıkanıklığı gibi birçok sorun oluşabilir.

Yine gestasyonel diyabet rahatsızlığı için de gebe kadınlarda farklı sorunlar ile karşılaşılabilir. Özellikle kadınlarda diyabet rahatsızlığı bulunuyorsa gebelik öncesinde iyi bir planlama yapılmalı, doktor kontrolleri mutlaka düzenli bir şekilde gerçekleştirilerek kan şekeri kontrol altında tutulmalıdır. Modern yöntemlerin kullanılması ile birlikte gebelik iyi bir şekilde takip edilmeli ve diyabetli kadınlar sağlıklı bir şekilde gebelik sürecini atlatarak bebek sahibi olabilmelidir. Aksi takdirde gebelik döneminde yaşanan sorunlar hem anne hem de bebek için risk oluşturabilir. Önemle dikkat edilmesi gereken bir konu olarak daha önceden diyabet rahatsızlığı bulunan kadınlar bu rahatsızlığı farklı bir isim ile pregestasyonel diyabet olarak yaşayacaklarından dolayı daha önceden diyabet rahatsızlığı yaşayan anneler ise gestasyonel diyabet rahatsızlığı ile karşı karşıya kalacaktır. Geçici bir diyabet şekli olan bu rahatsızlıkta daha sonradan yaşanan gebeliklerde de aynı şekilde rahatsızlık tekrarlayabilir. Tekrarlayan gebeliklerde yeniden rahatsızlık yaşandığında Tip 2 diyabet gelişme riski bulunmaktadır. Bu sorunu yaşamakta olan annelerin ideal kilolarına gebelik sonrasında dönebilmesi için iyi bir şekilde spor programları hazırlayarak buna uyuması ve beslenme düzenine dikkat etmesi gerekir.

Gestasyonel Diyabet Belirtileri

Gestasyonel Diyabet Belirtileri
Gestasyonel Diyabet Belirtileri

Hastalığın hangi koşullarda ve nasıl ortaya çıktığı ve nasıl bir gelişim gösterdiği görülmekle birlikte bazı belirtiler ortaya çıkarmakta ve bu belirtilere bağlı olarak hastalığın teşhisi gerçekleştirilebilmektedir. Bu nedenle gestasyonel diyabet belirtileri olarak sayılabilecek bazı önemli maddeler bulunmaktadır. Gözle görülebilecek kadar kolay ve hastalığı net olarak ortaya çıkacak belirtiler olmasa dahi aşağıda sayılan bu belirtiler rahatsızlığın yaşandığına dair bir fikir ortaya çıkarabilir. Bu çerçevede;

  • Çok fazla susamak
  • Çok sık idrara çıkmak
  • Yoğun yorgunluk yaşamak
  • Sık sık mide bulantısı yaşamak
  • Sıklıkla görülen mesane enfeksiyonları
  • Görüş bulanıklaşması
  • İdrar testlerinde şeker yüksekliği görülmesi
  • Kısmen titreme ve terleme atakları
  • El ve ayaklarda karıncalanma ve uyuşma hissi gibi maddeler genel belirtiler arasında sayılabilir.

Ortaya çıkan bu belirtilerin her biri belirli bir vücut sistemine veya organizma faaliyetlerine bağlı olarak görülebileceği gibi hastalığın belirtileri olarak da göz önünde bulundurulabilir ve araştırma yapılarak teşhis koyulması için bir neden ortaya çıkarabilir.

Genellikle anne adayları bu belirtiler ortaya çıkmış olmasa dahi gebelik döneminde gereken testleri gerçekleştirerek ve doktor kontrolünden geçerek gestasyonel diyabet rahatsızlığı yaşayıp yaşamadığını kontrol ettirmeli ve eğer böyle bir rahatsızlık görülüyorsa, tedavi yöntemleri uygulanmalıdır. Çünkü daha önce bahsedildiği gibi bu rahatsızlık ilerleyen diğer gebeliklerde Tip 2 diyabet gelişimi ortaya çıkarabilir ve hayat boyu yaşanacak diyabet rahatsızlığına neden olabilir. Aksi takdirde çocuklar bazı sorunlar yaşayabilir ve ilerleyen dönemlerde hem anne hem de çocuk için sorunlu dönemler ortaya çıkabilir. Unutulmaması gerekir ki gebelik diyabeti olarak adlandırılan bu rahatsızlık, her gebe kadında görülmemekle birlikte yaklaşık olarak yüzde 4’ünde görülür. Genellikle gebelikte 24 ve 28. hafta aralığında ortaya çıkan bu rahatsızlık daha sonrası gebelik durumlarında tekrarlayabilir. Belirtiler net bir şekilde bilinmeli, gebelik döneminde bu belirtilerin olup olmadığına dikkat edilmeli, ayrıca daha önceden aile geçmişi kontrol edilmeli, gebe kalan bayanların kilolu olup olmadığı göz önünde bulundurulmalı, 35 yaş üzeri gebeliklerde belirtiler dikkate alınmalıdır. Önemli bir nokta olarak da daha önceki dönemlerde yaşanan gebeliklerde aynı rahatsızlık yaşandı ise sonraki gebelik döneminde de mutlaka doktor fikri alınarak sağlıklı bir süreç için hazırlık yapılmalıdır.

Gestasyonel Diyabet Tanısı

Gestasyonel Diyabet Tanısı
Gestasyonel Diyabet Tanısı

Her hastalıkta doktor tarafından gerçekleştirilen muayene ile birlikte hastalığın altında yatan nedenler araştırılabilir, hastalığa neden olabilecek etmenler göz önünde bulundurulur ve bu bağlamda uygulanan testler ve kontroller ile hastalık tanısı konulabilir. Aynı şekilde gestasyonel diyabet rahatsızlığı içinde tanı koyulması noktasında belirli uygulamalar, neden ve sonuç araştırmaları, testler, kan testleri ve farklı araştırmalar bulunmaktadır.

Genel kapsamda tıbbi olarak incelendiğinde gebelik süreci diyabetojenik bir süreç olarak adlandırılmaktadır. Gebelik sürecinde kadınlarda vücut tarafından salgılanan endokrin hormonu pankreasın çalışma fonksiyonunu değiştirmektedir. Gelişen ve değişen rahim bölgesinden dolayı aşırı derecede artış gösteren plazma sıvısı vücudun insülin ihtiyacını karşılayabilmek amacıyla pankreasa daha fazla yüklenmekte ve pankreas bezinin insülin salgılama kapasitesi yetmeyen bir duruma gelmektedir. Bu gibi bir durumda vücudun glikoz intoleransı değişmekte ve bu nedenle gebelik döneminde pankreas hormon faaliyetleri değiştiği için diyabete daha yatkın bir hale gelinmektedir.

Hastalığın bu şekilde geliştiği göz önünde bulundurulursa, pankreas bezi tarafından salgılanan glukagon ve insülin hormonları oran değişikliği gösterir. Bu durumda insülin yetersizliği yaşanması ile birlikte şeker hücreye yeterli miktarda alınmadığı için kanda şeker miktarında artış görülür ve bu durumda gebelik şekeri yani gestasyonel diyabet rahatsızlığı ortaya çıkar. Hastalığın gelişme süreci bu şekilde özetlendikten sonra bu hastalığın ortaya çıkardığı belirtiler de bilindiği için hastalığın tanısının gerçekleştirilmesi için bazı noktalar göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu rahatsızlıkla ilgili tanı faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için bazı şeker ve hormon ölçüm testleri gerçekleştirilmektedir. Önceki dönemlerde bu rahatsızlık için özel bir test olarak oral glikoz testi tercih edilirken her bir gebe kadın için 50 gram glikoz ile birlikte bir yükleme yapılırdı. Daha sonrasında bu yüklemenin sonucunda risk görülüyorsa, 100 gram glikoz ile yükleme yapılır ve bu sonuca bağlı olarak da hastalık tanısı koydurdu. Fakat Amerikan Diyabet Birliği ve Dünya Sağlık Örgütü bu hastalığın tanısı için bir defa 75 gram glikoz yüklemesi yapıldığında sonuç ortaya çıkarabilmekteydi.

Günümüzde bu rahatsızlığa tanı konulabilmesi için bazı farklı testler uygulanmaktadır. Özellikle açlık durumunda görülen kan şekerinin bu noktada tolerans olarak alınması ile birlikte açlık kan şekeri 126 mg/dL üzerinde olan kadınlar için bu testlerin uygulanması gerekir. Tıbbi olarak gestasyonel diyabet şekeri riski olan kadınlarda ilk trimesterde test yapılması gerekmektedir. Açlık kan şekeri belirlenen değerin üzerinde çıktığı zaman diyabet gelişme riski daha yüksek görüldüğü için ilk trimester itibariyle ölçülen glikozun yüksekliğine bağlı olarak tedavi yöntemlerine başlanması için tadı konulmuş olmaktadır.

Uygulanan bu tarama testi özellikle gebeliğin 24. ve 28. haftaları arasında 75 gram glikoz miktarının oral olarak alınması ile birlikte sağlanmaktadır. Eğer, açlık kan şekeri 92 mg/dL’den yüksek ise bir saat geçtikten sonraki tokluk kan şekerinin 180 mg/dL ve iki saat sonraki tokluk kan şekerinin 153 mg/dL’den yüksek olması durumunda rahatsızlık tanısı koyulmaktadır. Bu durumda bazı rahatsızlık grubunda bulunan ve bazı risk durumlarını gösteren gebe kadınların özellikle bu yükleme testinden geçirilmesi gerekmektedir. Bu listede bulunan kişiler;

  • Obezite rahatsızlığı yaşayan yani vücut kitle indeksi 30 ve üzerinde olan kadınlar,
  • Daha önceki gebelik dönemlerinde bu rahatsızlığı yaşamış olan kişiler,
  • Yapılan idrar testlerinde şeker yüksekliği saptanan kişiler,
  • Ailesinde kalıtsal olarak diyabet rahatsızlığı bulunan kişiler ve benzeri olarak hipertansiyon rahatsızlığı yaşayan kişiler olarak görülmektedir.

Uygulanan bu şeker yükleme testi ile birlikte hastalık tanısı koyulması için doğru bir sonuç elde etme ihtimali çok yüksek bulunduğundan dolayı doktorlar bu testleri gerçekleştirmektedir. Bu nedenle uzmanlar tarafından risk grubunda yer alan ve belirtiler gösteren anne adaylarının mutlaka bu testleri yaptırması önerilmektedir. Bazı kişiler tarafından ortaya çıkarılan; şeker yükleme testlerinin çocuk ve anneye zarar vereceği gibi söylemlerin yanlış bir bilgi olduğu bilinmelidir. Bundan dolayı bir kereye mahsus olarak gerçekleştirilen bu şeker yükleme testinin vücudunuza veya çocuğunuza bir zarar vermeyeceği bilinmeli ve mutlaka bu test yaptırılarak gestasyonel diyabet rahatsızlığının yaşanıp yaşanmadığına dair sonuç ortaya çıkarılmalıdır.

Gestasyonel Diyabet Beslenme

Gestasyonel Diyabet Beslenme
Gestasyonel Diyabet Beslenme

Normal koşullarda diyabet rahatsızlığı yaşayan kişilerin doktor tavsiyesi ile birlikte düzenli bir beslenme programı uygulaması ve bu programa mutlak şekilde dikkat etmesi gerekmektedir. Bu rahatsızlık durumunu yaşayan kişilerde genellikle şeker dengesinin korunabilmesi için insülin hormonunun vücuda dışarıdan takviye edilmesi, şekerli gıdaların tüketilmesi noktasında her öğüne daha yüksek bir özen gösterilmesi, özel diyet programları hazırlanması ve günlük beslenme programının belirlenen bir saat üzerinden yürütülmesi gibi noktalar göz önünde bulundurulmaktadır.

Normal diyabet hastalarında görüldüğü gibi gestasyonel diyabet rahatsızlıklarında da benzer şekilde gebe kadınlar için özel bir beslenme programı hazırlanmalı, önerilen ilaçlar ve diyet listeleri doğru bir şekilde uygulanmalı ve doktor tavsiyesine uygun şekilde gebelik süreci yaşanmalıdır. Zaten birçok kadın tarafından bilindiği üzere bu rahatsızlığın tedavi edilmesi için en doğru ve ilk aşama diyetisyen eşliğinde uygulanacak diyet programlarının sürdürülmesidir. Diyet tedavisi ile birlikte uygun beslenme programı oluşturulduğu gibi düzenli egzersiz ve spor çalışmaları sürdürülerek tedavi aşaması sağlanabilir ve gebelik süreci tehlikeli durumlar ortaya çıkmadan tamamlanabilir.

Bazı hastalar için beslenme tedavisi ile glikoz toleransının normal bir seviyeye ulaştırılması mümkün olmadığında ya da fetal büyüme hızı çok hızlı bir şekilde görüldüğünde, ilaç tedavisi ihtiyacı ortaya çıkarabilir. Bu noktada tüm gebe kadınlarda rahatsızlığın tedavisinin gerçekleştirilmesi için diyabet ekibi ile irtibata bulunulmalı ve bu ekip içerisinde diyabet hekimi, diyetisyen, jinekolog ve diyabet hemşiresi bulunmalıdır.

Gebelik döneminde gestasyonel diyabet rahatsızlığının tedavisinin sağlanabilmesi için kontrollü bir şekilde diyet programlarına uymak ve sağlıklı beslenme programlarını düzenli hale getirmek gerekmektedir. Hatta öyle ki bu beslenme programı yine uzmanlar tarafından önerilen şekilde değiştirilerek gebelik sonrasında da sürdürülmelidir. Tedavi sürecinde oluşturulan bu beslenme programı için oluşturulması gereken bir diyet listesi bulunmaktadır. Diyet listesi oluşturulurken temel olarak; vücudun glikoz seviyelerinin kontrol altında tutulması için yardım oluşturmak ve vücudun insülin ihtiyacını azaltmak göz önünde bulundurulmalıdır.

Gebelik döneminde bu rahatsızlık ile karşılaşılıyorsa, yüksek kan şekeri değerlerinin oluşması, anne ve büyüyen bebek için tehlike oluşturabilir. Bu nedenle tehlikelerin önüne geçebilmek için hamile kadınların her gün ne kadar karbonhidrat tüketeceğini, ne sıklıkla diyet programını uygulayacağını ve hangi karbonhidrat türlerini alması gerektiğini bilmesi önemli noktada bulunur. Uzmanlar tarafından ekip olarak yapılan incelemeler sonrasında hazırlanan diyet programına mutlaka uyulmalı, hem ana hem de ara öğünlerde düzenli bir şekilde doğru miktarda karbonhidrat tüketilmeli, kan şekerinin ani şekilde yükselmesinin önlenmesine dikkat edilmelidir. Amerikan Diyabet Derneği tarafından önerilen şekilde gebe kadınlar gebelik diyeti yaşadıkları süreç içerisinde günde 3 defa ana öğün ve 2 ya da 4 defa ara öğün yemek almalıdır.

Eğer, tüm kurallara dikkat edilmesi ile birlikte gestasyonel diyabet için hazırlanan beslenme programı kan şekeri üzerinde kontrol sağlanabilmesi için gereken düzeyi oluşturmuyorsa hastaların insülin tedavisi ile belirli bir kan şekeri düzeyinde tutulması gerekebilir. Kadınlarda kullanılan insülin çeşidi human insülin olarak bilinmektedir. Bu farmakolojik ürün, enjekte edilerek kullanılabilen bir ürün olmakla birlikte vücudumuzun kendi ürettiği insülin benzeri bir yapıdadır. Bu ilacın kullanılmasındaki ana amaç; vücut kan şekerinin 100 mg/dL altında tutulması ve bebeğin zarar görmesinin engellenmesidir. Yine sağlıklı bir diyet programı kullanılması, insülin tedavisinin sürdürülmesi ve her kurala dikkat edilmesi ile birlikte egzersiz programlarının da düzenli şekilde sürdürülmesi gerekir.

Gebelik süreci içerisinde gestasyonel diyabet rahatsızlığını yaşayan kadınlar hem anne hem de bebek açısından komplikasyon geçirme riski göstermektedir. Gebelik şekeri; güç doğum yapılmasına, 9 kilodan daha fazla ağırlığa sahip bebeklerin doğmasına, erken doğum yapılmasına, kan şekerinin aşırı düşmesine ve doğum sonrası Tip 2 diyabet gelişmesine neden olabilen komplikasyonlar ortaya çıkarmaktadır. Özel bir durum olarak doğum sırasında aşırı kanama yaşanırsa, doğum normal doğum yerine sezeryan yöntemi ile gerçekleştirilebilir. Tüm bu farklı noktalar, tedavi ayrıntıları ve beslenme önerileri göz önünde bulundurmak ile birlikte gestasyonel diyabet, diyabet uzmanı ve diyetisyen tarafından takip edildiği sürece doğumdan sonrasında normal glikoz metabolizmasına dönüş yaşandığı için geçici bir rahatsızlık olarak bilinmektedir. Fakat gebelik şekeri olarak bilinen bu rahatsızlık ortadan kalksa dahi İlerleyen dönemlerde gerçek şeker rahatsızlığının yaşanması ihtimali yükselmektedir. Bu nedenle doğum sonrasında da hem anne hem bebek doktor kontrollerine ve diyetisyen kontrollerine devam etmeli, spor ve egzersiz çalışmaları sürdürülmeli ve kilo almamaya dikkat edilmelidir.

Gestasyonel Diyabet Diyeti

Gestasyonel Diyabet Diyeti
Gestasyonel Diyabet Diyeti

Gebelik şekeri olarak bilinen bu rahatsızlıkta belirtiler ortaya çıkardıktan sonrasında nedenleri araştırılıp tanı konulduktan sonra diyetisyen ve diyabet doktoru tarafından hazırlanan bir program ile birlikte özel bir diyet sağlanmalıdır. Normal bir insanın beslenme düzenine göre gestasyonel diyabet rahatsızlığı yaşayan kişilerde özellikle karbonhidrat miktarına göre besinler birbirinden ayrılmalı, günde kaç defa ara öğün kaç defa ara öğün olarak gıda alınacağı belirlenmeli ve bu öğünlerde ne kadar bir miktar ile tüketim yapılacağı özellikle belirlenmelidir.

Hazırlanan bu diyet programı profesyoneller tarafından özenle incelenmeli ve mutlak bir şekilde bu diyet programına uyuyarak beslenme düzeni oluşturulmalıdır. Çünkü bu rahatsızlığın tedavisinde doğru beslenme uygulanması, hem anne hem de bebeğin sağlığını korumaktır. Bu diyet ile birlikte kan değerleri normal bir seviyede tutulduğu için riskler ortadan kaldırılmak da ve komplikasyonlar önlenmektedir. Her gebelik durumunda olduğu gibi kilo alma genel olarak karşılaşılan bir durum olsa da anne adayı bu rahatsızlık durumunda diyet yaparken aşırı kilo almaktan uzak durmalıdır. Ana başlıklar altında incelenmesi gerekirse gebelik şekeri yaşayan kadınların dikkat etmesi gereken bazı noktalar bulunmaktadır. Bu hususlar şu şekilde sıralanabilir.

  • Karbonhidrat tüketiminin sürekli olarak izlenmesi gerekir. Bir defada çok fazla karbonhidrat tüketimi yapılmamalı, genellikle lifli gıdalar tüketmeye dikkat edilmelidir. Karbonhidrat içeren besinler, protein ve sağlıklı yağlar ile birleştirilmeli, ürünler düzenli şekilde alınarak karbonhidrat alımını dikkat edilmeli ve glisemik indeksi düşük yiyecekler tüketilmelidir.
  • Glisemik indeks değerleri kontrol altında tutulmalıdır. Özellikle gestasyonel diyabet rahatsızlığında düşük glisemik indeks gösteren gıdalar önemli bir yere sahiptir. Glisemik indeks, karbonhidrat ürünü içerisindeki glikoz seviyesinin kandaki şeker seviyesinde olan etkisini göstermektedir. Örneğin, bir porsiyon gıda içerisindeki karbonhidrat miktarı ile glisemik indeks çarpıldığında glisemik yük elde edilir. Bu sayede besinin kan şekerine etkisi ortaya çıkarılmaktadır. Bu nedenle genellikle posa içeriği yüksek gıdalar tercih edilmelidir. Glisemik indeksi yüksek besinler arasında patates, pirinç ve beyaz ekmek bulunurken düşük indeksli gıdalar içerisinde tam tahıllı ekmek, az pişirilmiş pirinç, sade makarna, sebzeler, fasulye ve bakliyatlar bulunmaktadır.
  • Yeterli miktarda protein tüketilmesi gerekir. Protein, karbonhidratlara karşılık olarak vücudun daha zinde olmasını ve doygun hissetmesini sağlamaktadır. Bu nedenle gebe kadınlar için balık, tavuk, hindi eti, yumurta, fasulye, bakliyat gibi yağ içeriği düşük ve proteince zengin gıdalar tercih edilmelidir. Fakat karbonhidrat oranlarına karşılık olarak çok fazla protein alınmamasına da dikkat edilmelidir.
  • Gıdalarda doymamış yağların tercih edilmesi önemlidir. Doymamış yağlar sağlıklı bir diyette mutlaka bulunması gereken ve kan şekerini düzenlemeye yardımcı olan ürünler olarak zeytinyağı, fıstık yağı, avokado, somon yağı, sardalye ve chia tohumları olarak tercih edilebilir.
  • Düzenli olarak kilo kontrolünün sağlanması her şeyin başında gelen önemli noktalardan birisidir. Doğru bir gebelik sürecinde normal bir kadın 11-16, aşırı kilolu kadınlar 11 kiloya kadar ve obez durumdaki kadınlar 5-9 kilo aralığında kilo alma riski gösterebilirler.
  • Hastalığa destek verecek zararlı gıdalardan mutlak olarak kaçınılması gerekmektedir. Özellikle rafine gıdalar, fabrikasyon olarak üretilmiş şekerli gıdalar olarak bilinen bisküvi, puding, kek, soda, meyve suları gibi ürünler hızlı bir şekilde şeker yükselmesine neden olabilir.
  • Yüksek nişastalı gıdalar tüketilmesi benzer şekilde hızlı bir şekilde gestasyonel diyabet rahatsızlığı yaşayan gebe kadınlarda şeker yükselmesi ortaya çıkarabilir. Bu nedenle patates, beyaz pirinç, simit ve makarna gibi gıdalar düşük oranda tüketilmelidir.
  • Gizli ve kaçamak şeker ve karbonhidrat tüketimi yapılmaması mutlak olarak kurallar arasında bulunmaktadır. Örneğin, herhangi bir zarar vermeyeceği düşünülerek ketçap ve mayonez tüketilmesi, çok sık baharat kullanılması ve gebelik döneminde alkol kullanılması gizli şeker içeriğinden dolayı zarar oluşturur. Yine kaçamak olarak diyet programının dışında küçük tatlı tüketimleri, çikolata, dondurma gibi tüketimler diyet programını bozabilir ve sorun oluşturabilir.

Tüm bu noktalar göz önünde bulundurulduğunda, gestasyonel diyabet ile diyet programı arasındaki temel İlişkinin ne kadar önemli olduğu görülmektedir. Özellikle gün içerisinde kaç adet öğün alındığına dikkat edilmelidir. Doktor tavsiyelerine sürekli olarak uyulmalıdır. Protein kaynağı olarak her gün yumurta tüketimi sağlanmalı, tüketilen karbonhidrat ürünü, bakliyat ve tahıllara dikkat edilmeli, kalsiyum içeriği yüksek peynir veya süt ürünleri alınmalı, kuru meyveler ve kuruyemişler tüketilmeli, protein oranı yüksek et ürünleri ve sebzeler kullanılmalı, kan şekerini hızlı düşürecek besinlerden de kaçınılmalıdır. Uyku öncesinde bir bardak süt veya yoğurt açlığı gidereceği için tercih edilebilir, karbonhidrat sayımı yapıldıktan sonra istenilen sağlıklı beslenme diyeti oluşturulabilir.

Gestasyonel Diyabet Diyet Listesi

Gestasyonel Diyabet Diyet Listesi
Gestasyonel Diyabet Diyet Listesi

Profesyonel bir uzman tarafından hazırlanan gestasyonel diyabet diyet listesi içeriğinde belirli miktarda karbonhidrat, zengin protein kaynakları ve doymamış yağ içerikleri barındırmaktadır. Bu nedenle mutlak olarak tüketilmesi gereken ve kaçınılması gereken bazı gıdalar ve önerilen belirli noktalar bulunmaktadır. Bu noktalara dikkat edilmesi ile birlikte gebelik şekeri yaşayan kadınlar süreç noktasında daha sağlıklı ve tehlikelerden uzak bir gebelik yaşayarak, normal bir doğum gerçekleştirebilir ve bu geçici rahatsızlığı sağlıklı bir şekilde atlatabilir.

Profesyonel bir uzman tarafından hazırlanan gestasyonel diyabet diyet listesi içeriğinde belirli miktarda karbonhidrat, zengin protein kaynakları ve doymamış yağ içerikleri barındırmaktadır. Bu nedenle mutlak olarak tüketilmesi gereken ve kaçınılması gereken bazı gıdalar ve önerilen belirli noktalar bulunmaktadır. Bu noktalara dikkat edilmesi ile birlikte gebelik şekeri yaşayan kadınlar süreç noktasında daha sağlıklı ve tehlikelerden uzak bir gebelik yaşayarak, normal bir doğum gerçekleştirebilir ve bu geçici rahatsızlığı sağlıklı bir şekilde atlatabilir.

Genellikle bu noktalarda dahiliye uzmanları tarafından hazırlanmış bir şekilde önerilebilecek birçok liste bulunmaktadır. Fakat hazırlanması gereken diyet listesi, her hamile kadın için özel bir şekilde hazırlanmalı ve vücut kitle indeksi, karbonhidrat ihtiyacı, şeker değerleri, gebelik yaşı ve daha önceki gebelik öykülerine göre vücut kalori ihtiyacı gündelik olarak belirlenmeli ve protein ihtiyaçları belirlenerek diyet listesi hazırlanmalıdır. Örnek bir listede bulunabileceği şekilde her sabah uyandıktan sonra gün içerisinde en az 2,5 litre su tüketilmesi, gündelik olarak 30-40 dakika yürüyüş yapılması ve bu yürüyüşlerin haftada 5 gün sürdürülmesi gerekmektedir. Diyet programına bağlı olarak temel noktada kahvaltı, öğlen yemeği ve akşam yemeği olmak üzere 3 ana öğün yer almalıdır. Bunların yanında doktor tarafından belirlenmiş şekilde bir, iki veya üç adet hatta dört adet ara öğün bulunabilir.

Örnek olarak 1800 kalori ihtiyacı bulunan bir anne adayı için;

  • Sabah kahvaltısında; peynir, yumurta, ekmek ve süt bulunabilir.
  • İkinci kahvaltıda; meyve ve yarım bardak süt olabilir.
  • Öğlen yemeğinde; çorba, balık ya da tavuk, salata, yoğurt ve ekmek bulunabilir.
  • İkindi yemeğinde; meyve ve yoğurt olabilir.
  • Akşam yemeğinde ise et, tavuk veya balık, makarna veya pilav, sebze ve ekmek bulunabilir.
  • Son ara öğünde ise 1 bardak süt ve meyve bulunabilir.
  • Bu diyet listesinde süt genellikle yarım su bardağı, meyve 1 porsiyon, ekmek tam buğday ekmeği ve et ürünleri yağsız ve az tuzlu olmalıdır.

Önemli bir ayrıntı olarak şeker, şekerli tatlılar, bal, pekmez, marmelat, kola, tereyağı, soslu içecekler ve yiyecekler, margarin, kuyruk yağı, kaymak, sakatatlar, rafine gıdalar, aşırı yağlı hamur işleri, çikolata, alkol, ketçap ve mayonez gibi gıdalar tüketilmemelidir. Ayrıca havuç, balkabağı, yer elması ve kereviz gibi gıdalar hızlı şekilde kan şekeri yükselttiği için gebelik süresinde tüketilmemeli ve yine elma, greyfurt, kiraz ve şeftali kan şekerini düzenlemeye yardım ettiğinden dolayı tercih edilmelidir.

About the author

Erol Apaydın

6 Aralık 1990 İstanbul doğumluyum. Aslen Sivaslıyım. Evliyim. Özel bir lojistik firmasında çalışmaktayım. Anadolu Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım okuyorum, koyu bir BEŞİKTAŞ taraftarıyım.

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.